De meren Mai Ndombe en Tumba, en de Ruki-rivier, werden onderzocht omdat ze grote hoeveelheden CO2 uitstoten. Drake zei: “We zijn nu geconfronteerd met een vraag van 30 miljoen ton: we moeten bepalen of dit slechts een kleine, natuurlijke lekkage van oude koolstof is, of het begin van grootschalige destabilisatie.”
Hoe ze het onderzochten
Veldmetingen en laboratoriumanalyses laten zien dat ongeveer 40% van de anorganische koolstof in het eerste gemeten monster millennia-oud was. Die vondst leidde tot uitgebreidere analyses, waarbij met kleine boten monsters werden genomen in Meer Mai Ndombe in 2022 en 2024, en op Meer Tumba en de Ruki-rivier in 2025.
De studie maakt gebruik van krachtige technieken, zoals hoge-precisie-spectrometrie, om moderne koolstof te onderscheiden van oudere koolstof uit het veen. Oplosbare anorganische koolstof, dus CO2, bicarbonaationen (HCO3,) en carbonaationen (CO32,), werd nauwkeurig onderzocht.
Waar het ligt en hoe het eruitziet
De Cuvette Centrale ligt in de Democratische Republiek Congo, beslaat 145.000 km² en bevat de grootste bekende tropische veengebieden ter wereld. Elk van deze meren en rivieren bevat ontbindend plantaardig materiaal dat hun wateren donker kleurt. Die watersoorten zijn ook rijk aan opgeloste organische koolstof (DOC), wat bijdraagt aan de supersaturatie van CO2.
De zwartewatermeren en rivieren in het Congobekken stoten niet alleen veel CO2 uit, maar ook methaan (CH4), als gevolg van microbieel afbraakproces van veenkoolstof. “Dit traject benadrukt een grote kwetsbaarheid,” zei Drake.
Wat dit betekent en wat er verder moet gebeuren
De bevindingen weerleggen de eerdere aanname dat oude veenkoolstof veilig opgeslagen en niet vatbaar voor afbraak was. Als reactie op die resultaten stelde Drake de vraag hoe klimaatverandering de stabiliteit van deze koolstofreservoirs kan bedreigen, vooral tijdens droge perioden.
Toekomstig onderzoek richt zich op het water in het veen van het Congobekken en op hoe microbiële activiteit bijdraagt aan de uitstoot van oude koolstof. Het doel is vast te stellen of deze lekkage een natuurlijk basisniveau is of een teken van instabiliteit. Drake benadrukte het belang hiervan en zei: “Uiteindelijk streven we ernaar te bevestigen of dit proces zich over de gehele Cuvette Centrale voordoet en de oxidatiesnelheden te kwantificeren.”
De relatief ongerepte staat van deze ecosystemen biedt nu een uniek venster op natuurlijke koolstofprocessen, maar er schuilt een potentieel gevaar bij toekomstige milieuveranderingen. Zoals Drake opmerkt: “Als de regio in de toekomst droogte ervaart, kan dit exportmechanisme versnellen.”
De bevindingen van dit onderzoek onderstrepen hoe belangrijk veengebieden zijn in de mondiale koolstofcyclus en vormen een dringende aanleiding voor verder onderzoek naar de gevolgen van klimaatverandering voor deze kwetsbare ecosystemen. Inzicht in deze processen is van groot belang voor het beheersen van koolstofemissies en voor het waarborgen van milieubescherming.
