Statistieken en risico’s
In Australië zijn er naar schatting 5,3 miljoen huiskatten die jaarlijks verantwoordelijk zijn voor de dood van 546 miljoen dieren. Dat maakt Australië een duidelijk voorbeeld van de invloed die huiskatten kunnen hebben op inheemse soorten. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer twee derde van de Australische katteneigenaren hun kat ooit is kwijtgeraakt tijdens het buitenzwerven, wat laat zien dat buiten leven voor katten zelf ook grote risico’s met zich meebrengt.
De gegevens tonen ook dat buitenlevende katten gemiddeld 2-3 jaar minder oud worden dan katten die binnen of veilig afgesloten buiten gehouden worden. Een studie in West-Australië onder 55 zwervende katten vond dat een aanzienlijk aantal katten vergiftigingen opliep, ledematen verloor of gewond raakte door verkeersongevallen en vechtpartijen.
Onderzoekers in de Verenigde Staten gebruikten halsbandcamera’s bij 55 katten en zagen dat een kwart een vergiftigingsrisico liep door buiten te eten of drinken, 45 procent wegen overstak, en 20 procent gevaarlijke plekken verkende zoals riolen. Dat laat zien hoe talrijk en serieus de gevaren zijn voor katten die onbewaakt buiten rondzwerven.
Bevindingen wereldwijd en welzijn van katten
Vergelijkbare studies in Nieuw-Zeeland, Europa en het Verenigd Koninkrijk laten zien dat verkeersongevallen de belangrijkste doodsoorzaak zijn voor katten jonger dan acht jaar. In Europa wordt geschat dat 18-24 procent van de buitenkatten ooit door een auto wordt aangereden, en ongeveer 70 procent van die ongelukken loopt dodelijk af. De meeste slachtoffers zijn jonge mannelijke katten; niet-geneutraliseerde katten lopen meer risico doordat ze geneigd zijn verder van huis te zwerven.
Het welzijn van katten speelt ook mee. In Noorwegen wordt gecontroleerde toegang tot de buitenruimte als gunstig voor kattenwelzijn gezien. Populaire culturele voorbeelden, zoals de katten uit The Simpsons, illustreren bovendien hoe vaak katten in het verkeer komen.
Kosten en emotionele gevolgen voor eigenaren
Vrij rondlopende katten brengen naast gezondheidsrisico’s ook flinke kosten met zich mee voor eigenaren. Behandelingen van vechtwonden of infecties zoals het Feline Immunodeficiency Virus (FIV) kunnen dure veterinaire rekeningen veroorzaken. Anekdotische voorbeelden, zoals “Paddles”, de kat van voormalig Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern die in 2017 werd aangereden, benadrukken het belang van bewuste voorzorgsmaatregelen.
Aanbevelingen voor veiligere keuzes
Om het welzijn van katten te verbeteren en hun druk op de biodiversiteit te verminderen, wordt containment aanbevolen, een begrip dat verder gaat dan alleen binnenhouden. Australische actoren zoals Mike Calver, Heather M. Crawford, en Trish Fleming pleiten voor aanpassingen zoals “catios” (omheinde buitenruimte), het gebruik van tuigjes, en het bieden van binnenverrijking. Binnenverrijking kan bijvoorbeeld met speeltjes, krabpalen en voldoende schuilplaatsen.
Het binnenhouden of gecontroleerd buitenshuis houden van katten beschermt niet alleen de dieren zelf, maar ook lokale ecosystemen. Door voor veiligheidsmaatregelen en binnenactiviteiten te kiezen, kunnen eigenaren hun katten een langer en gezonder leven geven en daarmee de biodiversiteit helpen beschermen. Het bewust maken van eigenaren over de mogelijke gevolgen van hun keuzes is daarom van groot belang voor een evenwichtige samenwoon van huisdieren en natuur.
