Waar het ligt en wat we weten van de geschiedenis
De stad werd gevonden vlakbij Toru-Aygyr, in ondiep water van het Issyk-Kul-meer, ten zuiden van Kazachstan. De plek hoort bij de Tien Shan-bergen (het gebergte tussen Kirgizië en omliggende landen), een seismisch actieve zone. Dat ondersteunt de hypothese dat de plaats in de 15e eeuw door een aardbeving werd verwoest.
Volgens de leider van het onderzoek, Valery Kolchenko van de Nationale Academie van Wetenschappen van de Kirgizische Republiek, wijst de vondst erop dat de stad een belangrijke schakel was langs de zijderoutes die vroeger door deze gebieden liepen.
De ontdekking gebeurde in samenwerking met duikteams en behoudsexperts, waarbij elk muursegment en elk bewaard detail werd gedocumenteerd, vergelijkbaar met de Keltische handelsnederzetting.
Wat ze hebben gevonden
Het gaat om een goed bewaarde middeleeuwse nederzetting, met straten, gebouwen en een necropolis uit de 13e tot 14e eeuw. De opgravingen brachten muren, balken en bakstenen gebouwen aan het licht, evenals ovencomplexen en werkplaatsen. Decoratieve fragmenten duiden op publieke gebouwen zoals een moskee, badhuis en mogelijk een madrasa.
De stad levert waardevolle inzichten in het dagelijkse leven, religie en handel in die tijd. Onder losse zandafzettingen troffen archeologen ook een bewaarde culturele laag met artefacten zoals gebroken keramiek en dierlijke botten.
Voor dateringen worden AMS-methoden ingezet (Accelerator Mass Spectrometry) voor verbrande hout- en botmonsters, terwijl dendrochronologie (jaarringenonderzoek) uitsluitsel moet geven over de leeftijd van bouwmaterialen.
Onderzoeksmethoden en wat dat kan opleveren
De teams voerden korte duiksessies uit vanwege de wisselende zichtbaarheid onder water. Om de historische waarde te behouden, werd een gedetailleerde inventaris van artefacten gemaakt. Erosie en conserveringsproblemen blijven echter risico’s.
Het doel is niet alleen blootleggen, maar ook digitale en chemische analyses uitvoeren om een compleet beeld van de nederzetting te krijgen. Met oog op het UNESCO Silk Roads-programma in Kirgizië worden grootschalige scans en verdere tests gepland.
De vondst toont dat deze regio deel uitmaakte van uitgebreide netwerken voor handel en communicatie, waar goederen als zijde en specerijen werden verhandeld en waar culturele ideeën zich verspreidden. De architectonische elementen wijzen op een complexe stedelijke structuur, wat suggereert dat de stad een belangrijke handelshub was in het historische landschap van Centraal-Azië.
Deze onderwaterstad biedt een fascinerend venster op een tot nu toe weinig bekende geschiedenis en zet historici aan om opnieuw te kijken naar oude handelsroutes en hoe samenlevingen toen functioneerden. Als de conserveringsinspanningen slagen, kan deze plaats wellicht gedetailleerder dan ooit inzicht geven in verhalen van regio’s die anders onder de golven verdwenen zouden zijn. De archeologische wereld wacht in spanning op welke geheimen de ondergedompelde stad nog prijsgeeft.
